doping

W ostatnim czasie w swojej praktyce dostrzegam, coraz większą liczbę zapytań sportowców, których wynik kontroli antydopingowej wykazał stosowanie substancji zabronionej pochodzącej ze stosowanych przez nich różnego rodzaju produktów – leków zaleconych przez lekarzy lub suplementów diety. Dodatkowo pojawia się zaskoczenie, że samo zaświadczenie lekarskie nie stanowi podstawy do uznania, że stosowanie leku jest w pełni dopuszczalne i nie będzie rodziło negatywnych konsekwencji. Postanowiłem, więc przygotować dla Państwa Poradnik, na co zwrócić uwagę przed zastosowaniem jakiegokolwiek leku lub suplementu diety.

 

Zacznijmy od tego, że obowiązkiem każdego zawodnika jest dopilnowanie by do jego organizmu nie została wprowadzona żadna substancja zabroniona. Oznacza to, że sportowcy muszą nie tylko wiedzieć co spożywają, ale również ponoszą odpowiedzialność za wybór swojego sztabu szkoleniowego, dietetyka, specjalisty od suplementacji czy lekarza. Konsekwencje wykrycia substancji zabronionej, ponoszą, więc sami sportowcy.

 

Kolejnym obowiązkiem zawodnika przed zastosowaniem leku (zawierającego substancję zabronioną) jest uzyskanie wyłączeń terapeutycznych (TUE). Innymi słowy TUE to zezwolenie od odpowiedniego organu antydopingowego na używanie substancji zabronionej dla potrzeb terapeutycznych (leczniczych). Aby uzyskać zezwolenie konieczne jest wypełnienie odpowiedniego wniosku, załączenie posiadanej dokumentacji medycznej oraz uzyskanie od odpowiedniego organu antydopingowego decyzji przyznającej TUE.

 

Zgodnie z przepisami odpowiedni organ wydaje decyzję o przyznaniu lub odmowie przyznania TUE jak najszybciej i zwykle powinno to nastąpić w ciągu maksymalnie 21 dni od otrzymania pełnego wniosku. Jeśli przykładowo sportowiec nie posiada tyle czasu przed zawodami – powinien to zasygnalizować organowi, który wówczas musi dołożyć wszelkich starań, aby wydać decyzję przed rozpoczęciem wydarzenia sportowego.

Kiedy ubieganie się o TUE jest uzasadnione:

 - substancja zabroniona (zawarta w leku) jest potrzebna do leczenia ostrego lub przewlekłego schorzenia i jeśli substancja ta zostałaby nie zastosowana lub wycofana w trakcie leczenia doszłoby do pogorszenia stanu zdrowia;

 - istnieje małe prawdopodobieństwo, że użycie substancji zabronionej przyczyni się do poprawy wyników sportowych w stopniu wyższym niż poprawa jakiej można oczekiwać od zawodnika po powrocie do zdrowia po zakończeniu leczenia;

-nie istnieje rozsądna terapeutyczna alternatywna wobec zalecanej substancji, która jest substancją zabronioną;

- konieczność użycia substancji zabronionej nie wynika całkowicie lub częściowo z wcześniejszego stosowania (bez TUE) substancji zabronionej.

Należy pamiętać, że dla potrzeb uzyskania TUE wszystkie w/w cztery przesłanki muszą być spełnione łącznie.

 

O czym jednak należy pamiętać w trakcie całego procesu:

1. po pierwsze podczas wizyty u lekarza każdorazowo zasygnalizuj, że jesteś sportowcem i poinformuj lekarza o dyscyplinie sportowej jaką uprawiasz;

2. po drugie poinformuj lekarza by stosowana przez niego farmakoterapia opierała się na produktach nie zawierających substancji zabronionych;

3. po trzecie wraz z lekarzem przed przepisaniem leku zweryfikujcie dostępną Listę Substancji i Metod Zabronionych;

4. po czwarte poproś lekarza by sprawdził czy nie istnieje rozsądna alternatywa wobec leku zawierającego substancję zabronioną – w tym miejscu pamiętaj, że Światowa Agencja Antydopingowa wydaje dokumenty: „Informacje medyczne uzasadniające decyzje Komisji TUEC”, którą są pomocne nie tylko do oceny wniosku przez organ antydopingowy ale również dla lekarzy zalecających dany lek;

5. po piąte jeśli przy Twoim konkretnym schorzeniu nie ma takiej farmakoterapii poproś lekarza o wypełnienie wniosku TUE oraz uzasadnienie przepisania danego leku – formularz wniosku jest dostępny na stronie internetowej Komisji do Zwalczania Dopingu w Sporcie oraz zawiera miejsce, które musi wypełnić lekarz;

6. po szóste po wypełnieniu wniosku TUE niezwłocznie złóż go do odpowiedniego organu – najczęściej będzie to Komisja do Zwalczania Dopingu w Sporcie. Pamiętaj przy tym o zachowaniu kopii wniosku oraz potwierdzenia jego nadania;

7. po siódme w czasie oczekiwania na decyzję (jeśli to możliwe z punktu widzenia medycznego) nie stosuj przepisanego produktu zawierającego substancję zabronioną – będzie to możliwe dopiero po otrzymaniu decyzji przyznającej TUE;

8. po ósme nawet jeśli odpowiedni organ odmówi przyznania TUE pamiętaj, że masz prawo odwołania się od takiej decyzji do Trybunału Arbitrażowego ds. Sportu przy PKOl (sportowcy klasy krajowej) lub do Sportowego Sądu Arbitrażowego (CAS) w Lozannie (sportowcy klasy międzynarodowej).

 

Dodatkowo jeśli podczas wizyty u lekarza nie skonsultowałeś prawidłowości stosowania leku pamiętaj by:

 - przed zastosowaniem leku postarać się zweryfikować go w dostępnej bazie leków  – jeśli pojawi się informacja o braku substancji zabronionej, co do zasady istnieje możliwość jego zastosowania bez ryzyka naruszenia przepisów antydopingowych lub następnie wykazania braki winy lub zaniedbania przy jego stosowaniu;

 - aby dochować należytej staranności zweryfikuj skład zaleconego produktu z Listą Substancji i Metod Zabronionych wydaną przez Światową Agencję Antydopingową;  

 

Powyższe sugeruję również robić przed zastosowaniem jakiegokolwiek suplementu diety, a przede wszystkim przed zastosowaniem suplementów diety o charakterze przedtreningowym lub spalaczy tłuszczu.

Dodatkowo nie zapominajmy o tym, że wiele kremów, maści również może zawierać substancję zabronioną, która może przedostać się do organizmu sportowca i następnie wykazać obecność substancji zabronionej podczas kontroli antydopingowej.

Co natomiast jeśli sportowiec nie wykona powyższych obowiązków, zastosuje lek myśląc, że zaświadczenie lekarskie go do tego uprawnia i nie powoduje naruszenia przepisów antydopingowych, a następnie otrzyma zawiadomienie o pozytywnym wyniku kontroli antydopingowej;

1. po pierwsze należy rozważyć możliwość złożenia wniosku TUE ze skutkiem wstecznym;

2. po drugie należy niezwłocznie zgromadzić posiadaną dokumentację medyczną i poinformować o niej zarówno polski związek sportowy jak i organ antydopingowy odpowiedzialny za przeprowadzenie kontroli;

3. po trzecie, jeśli istnieją podstawy do złożenia wniosku TUE ze skutkiem wstecznym, niezwłocznie złożyć taki wniosek do odpowiedniego organu antydopingowego. W tym miejscu sugeruję nie tylko zabezpieczenie się pod kątem medycznym (poprzez konsultację z lekarzem odpowiedzialnym za wypełnienie wniosku TUE), ale również prawnym (poprzez prawidłowe wskazanie podstawy prawnej uzasadniającej złożenie wniosku, a następnie przyznanie „wstecznego TUE”).

 

Podsumowując w niniejszym wpisie chciałem przedstawić podstawowe informację o czym należy pamiętać w toku uzyskiwania wyłączeń terapeutycznych - natomiast w kolejnym skupię się na przedstawieniu Państwu praktycznych informacji związanych stricte z „wstecznym TUE”.

 

publikacja za zgodą prawosportowe.pl

autor: Łukasz Klimczyk

Aplikant Radcowski przy Okręgowej Izbie Radców Prawnych w Opolu.
Absolwent Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Wrocławskiego. Pracownik Kancelarii Prawa Gospodarczego i Sportowego Tomasz Dauerman, odpowiedzialny za kompleksową obsługę Klientów związanych ze sportem.